Zonnespelt van boerderij 't Zonneboog

Jonge bio-teler Rogier Scherpbier specialiseert zich nu al enkele jaren in spelt. Bij De Zonneboog, gemengd bio-dynamisch akkerbouwbedrijf nabij Lelystad, worden diverse granen geteeld. Er wordt intensief samengewerkt met lokale collega-boeren in de graanteelt. Onder de naam Zonnespelt tovert Rogier de oogst om in prachtige graanproducten zoals meel, bloem en zemelen. Voornamelijk spelt, maar hij verwerkt ook tarwe, rogge, haver en andere granen zoals eenkoorn. De graankorrels worden gemalen bij korenmolen De Maagd in Hulshorst, hemelsbreed op 30 km van Zonnespelt.

graanklein

Rechtstreeks uit de schoolbanken

“Ik kom van de Veluwe en heb mijn biologische boerderij kunnen opzetten in Lelystad. Ik begon als jongen van 15 jaar, bij boeren Martijn en Monique Schieman van de Zonneboog.” Als zomerbaantje hielp Rogier de boeren van de Zonneboog met de drukke oogstperiode. Zijn eerste vraag was “Waarom hebben boeren al dat gras staan?” Het bleek geen gras, maar piepjong wintergraan: van oudsher vaak als rustgewas geteeld. In een gemengd bio-dynamisch boerenbedrijf hebben dieren, groenten, gras en graan allemaal een plek: ze voeden elkaar (letterlijk!). Maar natuurlijk is graan ook een fundamenteel onderdeel van het menselijk eetpatroon. En inmiddels teelt Rogier samen met zijn collega-boeren zelf spelt in de polderklei, en verwerkt hij die met Zonnespelt tot prachtig meel en graanproducten. “De Flevopolder vind ik prachtig. Hier is het groot en wijds. Er is hier zoveel kennis van landbouw en de grond is erg vruchtbaar.” Na een kleine wandeling om de jonge spelt op het land te zien, schopt hij handig de klei van zijn schoenen.

Spelt is een wintergraan; in oktober en november wordt het ingezaaid. In het vroege voorjaar, afhankelijk natuurlijk van weersomstandigheden, begint het gewas zich dan te ontwikkelen en te groeien. In een vroeg stadium eggen en schoffelen gaat onkruid tegen, en soms ‘rolt’ men nog eens over het gewas later in het seizoen. Daar kan het spelt goed tegen, sterker nog – ze profiteert ervan door zichzelf een sterker wortelgestel te geven. En juli en augustus zijn de ‘gouden oogstmaanden’. Nu, in januari, is dit jonge graan nauwelijks te onderscheiden van gras.

“Het vrije werken, alle dagen buiten zijn, je aanpassen aan het weer en de natuur, dat triggert me iedere dag. Net zoals de mooie ontwikkelingen als het gaat om biologische akkerbouw en het verkorten van voedselketens. Niets mooier voor mij dan een prachtig product van het land, direct leveren aan de consument. Juist daarom past Hofweb me zo goed!”

rogier-graan

Speltteelt: van land tot klant

In tegenstelling tot gewone tarwe, oogst je spelt met kaf en al: de speltkorrel zit ‘veilig ingepakt’ in een stevig jasje. Na het oogsten wordt de spelt gepeld en geschoond in Rogiers eigen verwerkingslijn. Met een pelmachine en een ouderwetse ’graanschoner’, verwerkt hij zijn eigen granen en ook die van andere bio-boeren. Hier wordt het kaf letterlijk gescheiden van het koren.

Het kaf van het Zonnespelt-graan gaat naar een nabijgelegen biologische kippenhouder, als strooisel voor de kippen en kuikens – en hun mest wordt weer gebruikt op het land voor de gewassen van de Zonneboog. En het stro – een bijproduct van graan, namelijk de stengel – die gaat weer terug naar de koeienstal en belandt zo in de mest. Zo is ook hier de kringloop mooi gesloten.

In Nederland wordt spelt maar mondjesmaat verbouwd; veel speltmeel dat in Nederlandse biowinkels wordt verkocht, is van Duitse oorsprong. Duitsers zijn van oudsher meer bekend met spelt (daar ‘Dinkel’) en bakken vaker thuis brood. De hele logistiek en productie van dit graan is dus in Duitsland veel sterker ontwikkeld dan in Nederland. Hopelijk kan Rogier van Zonnespelt hier zijn steentje aan bijdragen. Heel Nederland aan Flevo’s Zonnespelt? Lokale granen: geteeld, gepeld en geschoond op fietsafstand van Hofweb in de Flevopolder. Natuurlijk heerlijk in brood, taart, allerlei hartige gerechten en om pannenkoeken van te bakken. En wat dacht je van spelt als vervanging voor rijst in je avondmaal? Eet smakelijk! En: welkom bij het Hofweb-‘team’, Rogier!

graanhand