"Is hij een kok of arts?
Is dit een apotheek of een restaurant?
Vis, vlees, groenten, uien en prei:
Heerlijke gerechten bannen tabletten en pillen,
Voedzame spijzen zijn het middel tegen alle lijden."
Een Chinees aforisme afkomstig uit ´Het vijf elementen kookboek´, een ruim twintig jaar oude kringloopvondst. Uiteraard is dit aforisme erg simpel maar als je het afzet tegen de onderzoeken over bewerkte voeding versus onbewerkte voeding klopt het wel aardig. Zelf maken loont, net zoals meebewegen met het seizoen. Nu de lente in aantocht is laat de natuur zelf zien waar we behoefte aan hebben. Alles ontkiemt en typische voorjaars(on)kruiden zoals daslook, veldkers, brandnetel, madeliefjes en weegbree groeien alweer volop.
Het element dat volgens de Chinese voedingsleer bij de lente past is het element hout. De smaak die hoort bij dit element is zuur. De zure smaak houdt de lichaamssappen op peil, is samentrekkend en correspondeert met de lever en de galblaas. Dat klinkt misschien al wel ingewikkeld en ik vind het koken volgens de elementen ook best uitdagend,met name omdat de werking van voeding en het element waar het bij hoort, kan veranderen door de manier van bereiden. Ook de termen die gebruikt worden moet je je echt eigen maken.
Eenvoudig uitgelegd? Na de winter komt de lente. Na zware warme winterse stoofgerechten is het nu tijd voor lichter voedsel, makkelijker verteerbaar, vezelrijk en met een frisse groene ´touch´. Door bladgroenten toe te voegen, flink wat vezels en een scheutje citroensap kun je meehelpen mee aan de voorjaarschoonmaak van je lijf. Vezels zijn namelijk super belangrijk voor een goede darmwerking, ze binden ´viezigheid´ en zorgen ervoor dat de afvalstoffen via de ontlasting uitgescheiden worden.
In veel traditionele gerechten zie je een combinatie van (gekiemde) peulvruchten en granen terug als zogenaamde versterkende of ontgiftende voeding. Binnen de Ayurveda wordt het gerecht ´Kitchari´ al duizenden jaren gebruikt als milde detox tijdens de seizoenswisselingen. Het is een basis gerecht dat bestaat uit mungbonen en rijst dat je zowel als ontbijt, lunch en avondeten kunt eten. Je kunt er naar wens groenten aan toe voegen en op die manier volop variëren. In Nepal is er ´Kwati´een, eveneens eeuwenoude, bonensoep bestaande uit 9 verschillende gekiemde peulvruchten verrijkt met specerijen. Kwa betekent heet, ti staat voor soep. Hete soep dus :).
Helemaal in mijn element bedacht ik twee variaties op bovenstaande traditionele gerechten. Beiden bevatten mungboonspruiten (gekiemde mungbonen). Niet voor niets natuurlijk want volgens de Chinese voedingsleer passen die kiemen (Voedingscoach Myrthe over de kracht van verse kiemen) perfect bij het houtelement van de lente. Net als de kleur groen trouwens, dus kon wat wildpluk (Biologische Onkruid vergaat niet. (gelukkig maar...) ook niet ontbreken.
Laat de lente maar beginnen!
Groene groet,
Myrthe